Heraldiek (Spaanse)

……Hier gaan we het hebben over de heraldiek en alles wat daarmee te maken heeft. Omdat we in “Spaanse verhalen” veel over koningen, hertogen en graven schrijven, is het gewoon enorm leuk om iets meer over dit onderwerp te weten, of dat u gemakkelijk ‘ns terug kan zoek hoe één en ander functioneert in de heraldiek. Dan weet u straks ook waarom er een leeuw op dat schild staat, of wat het verschil is tussen een zilver of zwart paard, wat voor een kroon er boven het schild afgebeeld wordt en hoe die kroon daar terecht is gekomen. Heraldiek is niet moeilijk te begrijpen het is immers opgesteld om de gewone middeleeuwer, die niet kon lezen, via een beeldverhaal duidelijk te maken of het hier gaat om een moedige edele ridder, of dat het een vervaarlijke woeste graaf was. Al weet je er maar een beetje van, dan wordt heraldiek ineens leuk.

Ga naar:

 

Heraldiek


De presentatie van een aantal schilden in een wapenboek uit de 15e eeuw.

……Heraldiek is de wetenschap van het blazoen. Het is voor een deel ook een artistieke expressie, met elementen van de middeleeuwse wetten en koninklijke dynastieën, die tot op de dag van vandaag gebruikt wordt. Meer recentelijk is het ook opgenomen in wetenschappen verbonden aan de geschiedenis samen met die van de diplomatiek, faleristiek, zegelkunde en vlaggenkunde (vexillologie).

……Tijdens de middeleeuwen ontwikkelde zich deze uitingsvorm over heel Europa tot een coherente identificatiecode van mensen van de feodale maatschappij, zoals die van de adel en de katholieke kerk die deze uitingsvorm gebruikte voor de identificatie van afstammingslijnen en leden van de hiërarchie, dat geleidelijk weer door andere menselijke collectieve, zoals verenigingen en gildes, en later ook voor de identificatie van steden, gebieden en eigendommen gebruikt werd.

 

Karaterisering


……Volgens Alberto Montaner Frutos is de heraldiek een communicatiesysteem dat deel uitmaakt van het emblematische systeem dat bestaat uit tekens van de bestaande bewapening (wapenschilden). Deze schilden bestaan uit 4 elementen (paradigmatisch (voorbeeldig) repertoire): het veld (meestal beperkt door de voorstelling van een schild, hoewel niet altijd) dat een uitzonderlijk onderscheidende afbeelding bevat; de scheidingslijnen van de velden (de vlakverdeling;  de stukken, ook wel tekens genoemd (natuurlijke – of kunstmatige stukken) en de metalen ook wel de tincturen genoemd (goud, zilver) of de heraldische kleuren (sabel (zwart), azuur (blauw), keel (rood) sinopel (groen) en purper (paars, violet). Na de 14e eeuw verschijnt er een vijfde paradigmatisch repertoire, de zogenaamde buitenornamenten, dat bovenop, onder of naast het schild geplaatst kon worden, zoals de helm, dekkleden, wrong, kroon, het helmteken, ordeteken, schildhouders, grond en het motto. Al deze tekens en elementen moeten volgens bepaalde principes en voorschriften gerangschikt en ingekleurd zijn.

 

Definities


……Blazoen is eigenlijk een woord van onbekende oorsprong, het zou kunnen zijn dat het afkomstig is van het Franse woord ‘blâsjan‘ dat zoiets betekend als: toorts, fakkel, aansteken, glorie, eer. Of meer voor de hand liggend het Latijnse woord ‘blasus‘ dat ‘oorlogswapen‘ betekend. Het Spaanse ‘blasonar‘ het beschrijven van wapens volgens de wetenschappelijke heraldische regels. Het is de beschrijving van de arsenalen gemaakt in een technische taal, de heraldische taal.  Het blazoeneren is de actie die bestaat uit het beschrijven van de arsenalen.  De wetenschap van het wapenschild is erg oud. Nadat men in de Middeleeuwen voor het eerst wapens ging gebruiken, begon men binnen een eeuw met het opstellen van de Heraldische regels.

Wapen, schild, schilddekking en het blazoeneren

……De volgende definities zijn correct, hoewel ze weinig van hun werkelijke gebruik tonen. In de praktijk fungeren de termen, blazoen, wapens, schild en bewapening, als synoniemen en zijn onderling uitwisselbaar, zowel in algemene bewoording als in die van de wetenschappelijke heraldische.

  • De wapens zijn, op het schild geschilderde emblemen die volgens de heraldische taal beschreven moet kunnen worden, en die iemand of iets aanwijzen of benoemen. Ze hebben dezelfde functie als een merk, logo of eigennaam: het is de heraldische manier om iemand, fysiek of onstoffelijk (huis of familie, stad, corporatie) te identificeren, te vertegenwoordigen of op te roepen. Wapens worden over het algemeen beschouwd als het (intellectuele) eigendom van een persoon, die daarmee ook de eigenaar is.
  • Het schild is, het centrale meest belangrijkste element van de bewapening, het is de bevoorrechte drager, waarop de wapens zijn afgebeeld. Er kunnen meerdere wapens op één en hetzelfde schild afgebeeld zijn, zonder dat het noodzakelijkerwijs een enkele persoon vertegenwoordigd, het kan de vereniging van twee wapens zijn die een huwelijk vertegenwoordigen of de opeenstapeling van meerdere wapens. Een schild vertegenwoordigd één of een alliantie van wapens. In alle gevallen is het schild de begrenzing van de grafische omschrijving, voldoende groot om de wapens of de alliantie te identificeren.
  • De schilddekking (de arsenalen) is, de grafische weergave van elementen op en om het schild. De schilddekking bestaat uit de verzameling van wapens die het schild vormen (dat wat het onderwerp aanduidt) en de mogelijke buitenornamenten zoals het ordeteken, de helm, dekkleden, schildhouders, die iets zeggen over het onderwerp. Sommige uitwendige ornamenten (helmteken en schildhouders) maken deel uit van de wapens, andere zijn willekeurig of uitbundig (helmkleden, lambrequines in het Spaans), maar de meeste buitenornamenten zijn heraldische weergaves van titels, posities of waardigheden. Ze worden officieel toegekend en kunnen op elk moment variëren afhankelijk van de status van de houder.
  • Het blazoeneren is het beschrijven van de bewapening. Het wapen is het resultaat van het doen: het is de beschrijving (in heraldische bewoordingen ) van alles wat belangrijk is in de bewapening, en meer specifiek in het schild. De overeenkomst tussen het wapenschild en zijn voorstelling is de essentie van de heraldiek. De beschrijving van een wapenschild moet het mogelijk maken de wapenen correct weer te geven en de juiste lezing van de wapenschilden moet leiden tot een wapenschild dat verantwoording aflegt over de belangrijke elementen ervan.
  • Het hartschild is een klein wapenschild dat in het midden op een groter schild wordt geplaatst. In de heraldiek kan een wapenschild in drieën, vijven of nog meer velden worden verdeeld door een hartschild toe te voegen. Dit hartschild heeft in de heraldische traditie van de verschillende landen een specifiek doel. Het kan ook een derde of vijfde veld van een wapen bevatten. In Engeland bevat het hartschild vaak het wapen van de moeder. Er zijn ook tradities waar het wapen van de echtgenoot met een hartschild met het wapen van de echtgenote wordt vermeerderd. Het is heraldisch gebruikelijk dat het hartschild dezelfde vorm heeft als het schild.

Heraldische wetenschappen

Partij van azuur en gules.

……Heraldiek is de specifieke discipline die zich richt op de kennis en studie van de wapenelementen. De heraldiek omvat vier verwante diciplines:

  • Het wapenbord. Historisch gezien is heraldiek de wetenschap van de herauten, die tijdens de toernooien een beschrijving omriepen, in hun eigen heraldische taal, van de afbeeldingen op de schilden van de ridders. Deze discipline groeit uit tot de theoretische wapenkunde, met als doel de regels van het wapen, met behulp van haar woordenschat, haar grammatica en haar semantiek, te specificeren. Het kan een mentale sport worden die bestaat uit het beschrijven, in termen van de wapenkunde, van gevarieerde en originele figuren, soms verre van traditionele composities, waarvan de legitimiteit berust op trouw zijn aan een heraldisch genie.
  • De samenstelling. De traditionele tak van de heraldiek verwijst naar de creatie en compositie van de wapens en schilden van diegene die het wezenlijk draagt. Deze heraldiek is voor een deel gebaseerd op de genealogie (afkomst) van de eigenaar en de anderzijds op de specifieke symboliek die hij aan zijn wapens wil verlenen. Heraldiek, die geen andere regels heeft dan zichzelf (behalve in bepaalde landen), kan ertoe leiden dat deze composities door de ijdelheid van de klant tot excessen leidt: de heraldiek heeft talloze nutteloze elementen gemaakt, gewoon voor originaliteit. De fundamentele regel van de adel is, dat het de gevestigde partij is die prestige aan hun wapens moet geven, niet andersom, en er moet daarom een ​​voorzichtige nuchterheid betracht worden.
  • Het decor. De artistieke tak van de heraldiek is geïnteresseerd in de grafische weergave van de schilden ten aanzien van de vorm van de wapens en wapenelementen, om allerlei  klasse van wapens  te ondersteunen.
  • De historische heraldiek is tenslotte een hulpwetenschap van de geschiedenis. Aan de ene kant vertrouwt het op de documenten en de wapenelementen op bepoaalde informaite over de geschiedenis van de eigenaar (drager) te verkrijgen. Aan de andere kant analyseert het de samenstelling van deze wapens en schilden om in het algemeen de sociale symboliek te bestuderen.

……Andere heraldische definities

Heraldisch kanteel

Boven en onder gekanteelde dwarsbalken in het wapen van Arkel

In de heraldiek komt de kanteel voor o.a. als een muurkroon, een kroon als een gekanteelde muur geplaatst op een wapenschild; ook stedekroon en burchtkroon geheten. Deze kroon staat voor niet-monarchistische staten, zoals republieken. Hoe meer kantelen op de kroon, hoe hoger de vorm van staat was. Een dorp had 3 kantelen en een provincie 9. Een kroon met 4 kantelen was een algemene muurkroon.

Daarnaast kan een dwarsbalk ook voorzien zijn van kantelen. Een dwarsbalk kan zowel kantelen aan de bovenkant en aan de onderkant hebben.

 

Muurkroon

Het wapen van de Tweede Spaanse Republiek.

Een muurkroon is een kroon die gemodelleerd is naar een fort of kasteel. Een heraldische kroon in de vorm van een muurkroon dient vaak als symbool van een republiek of stadstaat, als tegensymbool van de monarchistische koningskroon. Zo had de Tweede Spaanse Republiek een muurkroon in zijn wapen opgenomen (het linker wapen hier rechts).
Zie ook verderop in dit artikel,  muurkroon.

 

 

Historie van de heraldiek


Ridders en veldslagen

De ridder

Op het veld in gules, een zilveren ridder, met een hemelsblauw schild met een patriachaal kruis in goud. Afkomstig uit Litouwen.

……Het gebruik van wapens  komt voort uit een evolutie van de militaire uitrusting die plaats vond tussen de 11e en 12e eeuw, door het gebruik van een volledig pantser (harnas) was de erkenning van het gezicht van de ridder onmogelijk. De riddershelm (in die tijd nog zonder buitenornamenten) sloot het gezicht geleidelijk aan steeds meer af, dat begon met een metalen strip die de neus beschermde, het maliënkolder (onder de helm) gaf bescherming aan hoofd en nek. Later werd daar nog het afsluitbare vizier aan toegevoegd.

……Om toch herkend te worden tijdens veldslagen en toernooien gaan ridders ter onderscheiding figuren op hun schilden schilderen (emblemen, tekens of geometrische figuren).

De schildknaap

……De schildknaap is een opmerkelijk hulpvaardig persoon die de ridder begeleidt en zijn schild draagt. Vanaf het moment dat het schild de onderscheidende figuren draagt, kan de schildknaap die het schild draagt de ridder vertegenwoordigen, zelfs wanneer deze afwezig is. De schildknaap stond waarschijnlijk model voor de afbeelding van de schildhouders als buitenornament van het schild.

……De vijf belangrijkste gebieden van het schild (hoofd, hart linker- en rechterzijde en het middelpunt) ze verwijzen naar delen van het lichaam van de schildknaap die het wapenschild op zijn borst draagt en zich van voren presenteert. Als de schildknaap van voren wordt bezien, worden de linker- en de rechterkant in de heraldiek, in termen van de gebruikelijke betekenis ervan, verdraaid; de rechterhand van de schildknaap is de linkerkant van de waarnemer en omgekeerd.

Toernooien en veldslagen

Een scène van een toernooi – Códice Manesse.

……De reden om ridder te zijn is het strijden in veldslagen. De strijd stelt hem in staat om zijn moed te bewijzen. Met deze gevechten en het losgeld dat hij kon innen via de verzamelde overwonnenen, verhoogde hij zijn materiële bezittingen.

……In het begin was er geen groot verschil tussen het verloop van een veldslag en dat van een toernooi. In beide gevallen was het een enorme georganiseerde, gewapende vechtpartij, gehouden op een slagveld, tussen twee kampen, waarbij de partijen bepaalde regels respecteren. Het verschil zit in de omgeving van de confrontatie.

  • De toernooien vinden plaats in tijden van vrede, om de ridders in staat te stellen glorie en rijkdom te vergaren, en te laten zien welke de sterkste en meest prestigieuze was, het was belangrijk voor de collectieve eer.
  • Anderzijds werden er ook gevechten georganiseerd in tijden van oorlog om te laten zien welke kant het sterkste was, door bijvoorbeeld degenen te verslaan die over dit of dat territorium heerste. Ook was het toegestaan voor de deelnemende ridders om glorie en rijkdom te verwerven (en daarom was het niet logisch om de tegenstander te doden omdat er dan geen losgeld geïnd kon worden, niemand betaalde voor een dode).
  • Wat de staat van oorlog karakteriseert in deze periode, is de opmars van de cavalerie. Ze branden zich als het ware door het vijandelijk gebied en moorden alles uit wat er zich op zijn weg bevindt. Deze opmars is niet gevaarlijk voor de gewapende troepen en dient enkel en alleen om de plaatselijke heer (graaf, hertog) te provoceren, daar deze niet in staat was om zijn land en zijn leenmannen en diens eventuele knechten te beschermen tegen de agressie van de vijand. Daardoor verliest deze zijn eer en bovendien als de gewassen werden verbrand verloor hij ook de financiële inkomsten van landerijen.

……De slag om Crécy was de eerste grote slag waarbij de spelregels niet werden gerespecteerd: de Engelse troepen voerden het gevecht niet om glorie of losgeld, maar om de Franse troepen te neutraliseren (en dat is gelukt). De Fransen protesteerden, en zeiden dat de Engelsen zich niet aan de regels van het spel hadden gehouden (perfide, staat hierin voor iemand die zijn belofte of woord niet houdt ‘het perfide Albion). Maar die regels waren eenvoudig weg al veranderd. Vanaf dat moment scheiden de genres zich. De toernooien vinden plaats op gesloten velden en de veldslagen worden meer en meer een kwestie van huursoldaten en soldaten, niet van ridders.

Heraut

Godfried van Bouillon die een tabberd draagt.

……Hoewel minder bekend, waren er in dit tijdperk ook vrouwelijke herauten. Zij hadden dezelfde bezigheden als de mannelijke herauten. De meest opvallende vrouwelijke herauten waren Escolástica de Muñon en Cesarea Taberné.

……Voor de meer belangrijke heren nam de rol van de schildknaap geleidelijk een meer diplomatieke dimensie aan en specialiseerde zich in de rol van heraut. Zonder wapens en zonder enige waarde wat betreft de losprijs, profiteren zij feitelijk van de diplomatieke onschendbaarheid en kunnen zij zich vrij bewegen om hun missie te garanderen, zowel op het slagveld als in vijandige landen. Ze zijn daarom onderworpen aan strikte onpartijdigheid en discretie. De activiteiten van de herauten wordt beheerst door een hele code van rechten en plichten

……De heraut draagt een tuniek waardoor ze onmiddellijk herkenbaar zijn. Het is een dicht tuniek dat daalt tot aan de knieën, aan de voor- en achterkant en in de mouwen is het wapen van zijn heer in het tenue verwerkt. Het is een jurk die aangeeft dat de drager profiteert van de voorrechten van immuniteit van de herauten. De tabard, zoals dit tuniek wordt genoemd, transformeert de heraut in een levend symbool van de wapens en de eer van zijn heer.

……In de Middeleeuwen, wordt de heraut een ambtenaar in dienst van de prins of een heer. In de aanloop van de oorlog is hij verantwoordelijk voor het uitvoeren van de oorlogsverklaring en verwittigingen. Voor de ridders die betrokken zijn in gevechten, zowel op het slagveld als tijdens een toernooi, kunnen zij hun testamenten of heilige aanbetalingen in ontvangst nemen en, indien nodig, zorgen voor een waardige begrafenis. Hun rol wordt uiteindelijk gecomplementeerd met name wat betreft de eer, het herkennen van de edelen middels de afbeeldingen op hun wapenschilden, het leiden van ceremonies en spelen, en getuige zijn bij daden van moed.

Oprichting van de heraldiek

Een ridder met zijn volledige uitrusting.

……Tijdens de toernooien en de steekspelen kondigde de herauten de ridders aan door, aan de hand van hun wapens, uitleg te geven aan de afbeeldingen op het schild van de desbetreffende ridder, pas daarna riep hij de daadwerkelijke naam van de ridder om. Deze praktijk is de oorsprong van de heraldische taal, in een van nature originele, begrijpelijke taal voor het hele publiek. Dit is de heraldiek opgericht en vastgesteld door de herauten.

  • Aan de ene kant, legt het de link tussen een houder en zijn wapens, dat als eerste regel oplegt dat er geen wapens van andere gebruikt mogen worden.
  • Aan de andere kant impliceert dit de heraldische gelijkwaardigheid tussen de grafische weergave (de arsenalen of de schilddekking) en de mondelinge beschrijving (de blazoenering), die alleen maar de meest significante beschrijft.

……Vanaf de 14e eeuw zijn er drie klassen herauten bekend; de persevant (leerling), de heraut en de wapenkoning. College’s werden in deze tijd gevormd, die voor het grootste deel op het continent werden afgeschaft na de Franse Revolutie. In Engeland bestaat nog altijd het College of Arms en in Schotland het Lyon’s Court.

……De heraut is een specialist in wapenkamers en wapenschilden geworden. Zij zijn degenen die de composities en de beschrijvingen codificeren, met name, de regels van het blazoeneren,  ze reizen om de wapenarsenalen te vinden en deze dan vast te leggen in hun wapenboeken.

……De wapenkoning is iemand die is aangesteld om de wapenarsenalen (en adellijke titels) te beoordelen.

Heraldiek in de samenleving

Het vertegenwoordigen van een identiteit

……De geschilderde figuren op een schild, vastgesteld en uiteengezet door de herauten, geven uiteindelijk aanleiding tot heraldiek. Heraldiek is in essentie de wetenschap van herauten, en de oorsprong ervan kan alleen worden begrepen als men het belang van hun rol hier inziet.

……Het eerste element dat een wapen droeg was het schild van de ridder. Daarna werden alle delen van hun uitrusting ingenomen door dit wapen, om de drager ook aan de zijkant te herkennen, maar ook hun eigendommen, zoals hun helmen en paardpantsers, te beschermen, en om zich te presenteren gebruikte men het banier.

……Deze link tussen wapens en eigenaar werd overgenomen in de samenstelling van de zegels. De wapenarsenalen werden zo getransformeerd in het beeld van de rechtspersoonlijkheid. De praktijk van het zegel (bewapend) werd uitgebreid totdat het van algemeen  nut was voor alle entiteiten  die  in staat waren  om een zegel te hebben. Deze praktijk leeft nog steeds in het gebruik van de zegelring (gewapende ring), die in principe bedoeld is om te dienen als zegel, daarom zijn ze concaaf gegraveerd en normaal draagt men deze ring op de pink.

Historische ontwikkeling

……Aanvankelijk gereserveerd voor de oorlogshoofden die ze op hun schilden droegen (eind 11e eeuw), werd het gebruik van wapens uitgebreid naar de ridders en later naar de adel (12e eeuw). Door dat de persoon werd geïdentificeerd door zijn wapens, met name door de zegels, werd het gebruik uitgebreid naar de vrouwen van de adel en de edele prelaten (eind12e eeuw), burgelijke prelaten, ambtslieden en rechters, voor het doel belangrijke personen, bedrijven,stedelijke gemeenschappen (begin 13e eeuw), kerkelijke gemeenschappen en religieuze ordes (14e eeuw), heerlijkheden, domeinen, provincies, universiteiten en civiele autoriteiten…. omgevormd tot een sociaal identiteitsteken. De wapens waren erfelijk, ze wijzen de families en de verwantschappen aan (15e eeuw), later en meer in het algemeen ook de sociale banden.

……Tot de 16e eeuw waren de gebruikte afbeeldingen voornamelijk dierlijke figuren, in vrij beperkte aantallen, evenals enkele levenloze figuren (meestal abstract), en veel geometrische figuren. Het repetoire wordt echter vergroot met voorwerpen, wapens, delen van het lichaam, gebouwen…. etc.

 

Creatie en evolutie van de wapenschilden


……Hoewel het creëren van wapenschild afhangt van de toekomstige eigenaar heeft het vanaf het begin te maken met meer of minder strikte regels, met het oog op een effectieve identificatie: gemakkelijk te lezen door het gebruik van kleuren felle, die fel afsteken tegenover elkaar, grote velden met eenvoudige contouren en bovenal een uniek karakter van de wapens. vaak worden deze regels niet gerespecteerd, maar dat gebeurt meer door onwetendheid dan dat het met opzet fout gedaan wordt.

……Deze identiteit is ook zichtbaar in het gebruik van de symbolen, herinneringen aan markante feiten of vertalingen van karakteristieke kenmerken gekoppeld aan de eigenaar (zinspelende wapens), of een voorstelling van de vadersnaam, woordspelingen (sprekende wapens).

……Maar het wapen staat niet vast en kan evolueren in functie:

  • bij een verbintenis (verdrag), waarbij de wapenschilden van de bondgenoten samengevoegd worden tot één schild, gecodeerd door regels die het type van de unie vertaald.
  • bij een erfenis, die de erfgenaam soms een modificatie van het initiële wapenschild oplegt in overeenstemming met de mate van afkomst (afhankelijk naar gelang de belangrijkheid van afkomst).
  • bij het ontvangen van een eervolle onderscheiding overeengekomen door het feodalisme, die een vazal het recht geeft om een onderscheidend element aan zijn wapenschild toe te voegen.
  • bij een onderscheid of wijziging, om een nieuw wapenschild te onderscheiden  van het wapenschild waarvan het is afgeleid (een brisure)

……Op dezelfde manier kan het wapen verdwijnen of worden vervangen door een ander wapen, wanneer het originele wapen is “onteerd” door een onwaardige actie van de eigenaar of een voorouder ervan (Zie leeuw, laffe leeuw, slapende, …..etc.)

Regels van het wapen

Spaanse verhalen, heraldiek

Het wapen van de Hongaarse adellijke familie Rosty de Barkócz teogekend in 1632. Een schild waar zo´n beetje alles tegen de regels in gaat.

……Het is geen echt erkende regel maar het is er een waarvan men kan zeggen dat het een regel is die alom kritiekloos erkend en gewaardeerd wordt: Geen metaal op metaal en geen email op email. Dit de regel van tegenstrijdigheid van de emails.

……Regels die vaak worden overtreden:

  1. De blazoenering moet iets vaststellen, volledig en kort zijn: dit betekend eigenlijk dat het mogelijk moet zijn om te blazoeneren volgens de gebruikelijke regels, en dat het blazoen iets specifieks moet zijn. Het is niet mogelijk een blazoen te hebben zonder de vermelding van de stukken, bijvoorbeeld ; azuur met drie gouden stukken.
  2. Stukken die meerdere keren voorkomen moeten qua grootte, vorm en kleur identiek zijn.
  3. Je kunt de eigenschappen van een wapenstuk niet variëren ten aanzien van een ander soortgelijk stuk, maar er is een uitzondering: de herhaalde stukken, op een verdeeld veld, in twee zones, kunnen van één in de ander zijn, dat wil zeggen, dat het stuk van de kleur is, van het veld boven het stuk, waarin het niet gelegen is. In het geval dat sommige van deze stukken zich op de partitie bevinden, zijn ze identiek verdeeld en is elk van de gevormde zones gekleurd in de kleur van het tegenoverliggende veld. Deze regel is verre van absoluut en talloze gevallen van niet-homogene groepen zijn bekend. (begrijpt u deze regel niet? Wees niet bevreesd, ik heb menig Spanjaard om uitleg gevraagd, maart die snappen het ook niet!)

……Wapens die afwijken van die regels noemt men raadselwapens. Dit omdat men aanneemt dat de afwijking een reden heeft waarnaar men moet raden.

……Een wapen moet men steeds lezen vanuit het standpunt van de wapendrager; links is rechts en omgekeerd. Dat houdt in dat bij een gevierendeeld wapen het belangrijkste stuk rechtsboven staat.

De betekenis van wapens

……De wapens zijn ongetwijfeld belangrijk, er zijn precieze en complete systemen van symbolische interpretatie van reeds gedefinieerde wapens, maar dergelijke systemen lijken vaak op waarzeggerij te berusten. Hoewel er wapens zijn die opzettelijk zijn samengesteld met betrekking tot een van die systemen, is dit niet het algemene geval, en de precieze identificatie van het gebruikte systeem is ook een delicate taak.

……De waarde die een figuur in een bepaald systeem kan innemen, is de waarde die het heeft voor dat systeem en kan niet worden gegeneraliseerd. Aangezien kruisvaarders een kruis droegen, en we dikwijls de bezant op het blazoen van een oude kruisvaarder vinden, heeft men getracht te achterhalen waarom er zoveel verschillende heraldische kruisen werden gecreëerd tijdens de kruistochten, of dat dit kruis altijd een religieus motief heeft gehad: maar de conclusie is dat het niet meer kan zijn dan een zuiver geometrische figuur, of het resultaat van een compositie, of verwijzen naar een plaats.

……Maar nadat we hebben vastgesteld dat er in principe altijd een betekenis is verbonden aan de keuze van de figuren, moet gezegd worden dat er veel wapens zijn waarvan we de betekenis niet kennen, en dat de gegeven betekenis vaak niet meer is dan een hypothese. De interpretatie van de symboliek moet altijd voorzichtig zijn met zijn context: de eigenaar van de wapens heeft ze niet willekeurig samengesteld en een betekenis kan zijn oorsprong hebben in reeds bestaande wapens.

Samengesteld wapens

……De composietschilden kunnen ontstaan door huwelijk, of in stukken toegekend door Gratie van de Koning, of door overnames. Zij tonen de rechten van de corresponderende wapens en vertalen heel duidelijk de samenstelling van de wapenarsenalen.

……De eenvoudigste compositie bestaat uit het samenvoegen van twee schilden die de individuele vorm van elke schil behouden. In de Middeleeuwen was het de gewoonte om de blazoenen van de echtgenoten naast elkaar weer te geven, de echtgenoot rechts (de ereplaats) en die van de vrouw links. Nadat deze mode was geëvolueerd werden de blazoenen gevierendeeld met  in het eerste en vierde kwart het wapen van de echtgenoot en in het tweede en de derde kwart die van de vrouw.

……In de 17e en 18e eeuw zagen we dat in de onderverdeling van de wapens (zeer kunstmatig) alle allianties en voorouders van een persoon, elk hun eigen kwartier kregen, tot men op het punt kwam dat het geheel onleesbaar werd. In deze uitspatting die de grote wapens vertoonde, verzet de compositie zich tegen de eerste regel van het wapenschild, dat eenvoudige stukken aan de wapens oplegt. Het is echter legitiem (ook al is het alleen maar voor de ijdelheid) om op één en hetzelfde schild alle wapens van grootouders, overgrootouders, betovergrootouders etc. te tonen (dat respectievelijk 8, 16, 32 of 64 kwartier inhield).

 

 

Heraldische officiële kleuren
Heraldische naam Weergave in zwart-wit Gebruikelijke naam Symbolische betekenis Voorbeeld
azuur of lazuur
(Sp. azur)
horizontale arcering bluaw (rgb 0,0,225) wetenschap, waarheid Heraldiek, azuur
keel
(Sp. gules)
verticale arcering rood (rgb 255,0,0) moed, opoffering Heraldiek, keel
sinopel
(Sp. sinopel)
diagonaal van linksboven naar rechtsonder groen (rgb 50,205,50) mildheid, hoop Heraldiek, sinopel
sabel
(Sp. sable)
effen zwart of horizontale en verticale arcering zwart (rgb 0,0,0) gevaar, kracht Heraldiek, sabel
Kleuren die niet in alle literatuur tot de heraldische kleuren worden gerekend
bloedrood
(Sp. sanguíneo)
horizontaal met diagonaal van linksboven naar rechtsonder bloedrood (rbg 158,17,14) warm, temperamentvol, intiem, afscheid Heraldiek, sanguine
paars
(Sp. morado)
netwerk van diagonale lijnen paars (rgb 140,0,75) verwachting, ingetogenheid, onderdanigheid Heraldiek, paars
purper
(Sp. púrpura)
diagonaal van linksonder naar rechtsboven purper (rgb 128,0,128) waardigheid Heraldiek, purper
oranje
(Sp. anaranjado)
verticaal onderbroken lijnen van afwisselend punten en strepen oranje (rgb 255,127,0) waarheid, ruimhartigheid Heraldiek, oranje
bruin
(Spn. leonado)
verticaal en diagonaal van linksboven naar rechtsonder bruin (rgb 125,62,0) macht Heraldiek, bruin
asgrijs
(Sp. cenizo)
horizontale en verticale streepjes asgrijs (rgb 100,106,113) depressie, armoede Heraldiek, asgrijs
Overige
natuurlijke kleur
(In de heraldiek spreekt men van natuurlijke kleuren wanneer in de wapencompositie een wapenfiguur wordt afgebeeld in de kleuren die het figuur in de natuur ook heeft.)
de kleur die het afgebeelde stuk in werkelijkheid heeft Heraldiek, natuurlijke kleuren
Metalen of tincturen
goud of or
(Sp. oro)
puntjes goud of geel (rgb 255,255,0) wijsheid, rijkdom Heraldiek, goud/geel
zilver of argent
(Sp. plata)
effen wit zilver of wit (rgb 191,191,191) trouw Heraldiek, zilver
Minder frequente metalen
brons
(Sp. bronce)
c-tjes brons Heraldiek, brons
koper
(Sp. cobre)
c-tjes koper venus Heraldiek, koper
IJzer
(Sp. fierro)
plustekentjes ijzer Heraldiek, ijzer
Lood
(Sp. plomo)
c-tjes lood Heraldiek, lood
Pelswerk is het patroon van een kleur en een metaal of omgekeerd
Hermelijn
(Sp. armiño)
wapenschild van Bretagne sabel op zilver Heraldiek , pelswerk
Vair
(Sp. vero)
azuur op zilver Heraldiek, pelswerk

 

 

 

Spaanse kronen
Heraldiek, Spaanse kronen, keizerlijke kroon Keizerlijke kroon De keizerlijke kroon is een ring, meestal van edele metalen en edelstenen die sinds de middeleeuwen door keizers wordt gebruikt als symbool van zijn gezag. Meestal gesloten met een verstek, net als bij een mijter maar dan minder hoog.
Heraldiek, Spaanse kronen, koninklijke kroon Koninklijke kroon De koninklijke kroon van Spanje is een heraldisch voorwerp welke terug te vinden is op de vlag van Spanje en andere nationale symbolen van de Spaanse monarchie.Hij wordt in drie wetten, van 1981 en 1982, gedefinieerd, maar bestaat niet echt als een fysiek voorwerp.
Heraldiek, Spaanse kronen, prinselijke kroon Prinselijke kroon van Asturias Deze prinsen of prinsessenkroon is de verschijningsvorm die bij deze titel hoort, het bestaat uit een heraldische voorstelling van een cirkel van goud versierd met edelstenen en acht rozetten van acanthusbladeren en acht lage punten met parels. Het heeft dezelfde elementen als de koningskroon met dit verschil dat er maar vier in plaats van acht diadeems zijn.
Heraldiek, Spaanse kronen, infante kroon Infante kroon De infantekroon is de verschijningsvorm die bij deze kroon hoort, ze bestaat uit een ring van edele metalen versierd met edelstenen en acht rozetten van acanthusbladeren, waarvan vijf zichtbaar. Deze heraldische vorm wordt in Spanje ook gebruikt om in enkele gevallen de oude koninklijke kroon, die tot de 16e eeuw werd gebruikt, te vertegenwoordigen.
Heraldiek, Spaanse kronen, Kroon van de Grootheid van Spanje Kroon van de Grootheid van Spanje La grandeza de España is de hoogste waardigheid van de Spaanse adel in de aristocratische hiërarchie. La grandeza de España wordt verleend door de koning en is meestal gekoppeld aan een peerage, dus is het erfelijk. Ook de kinderen van de koning van Spanje dragen deze titel.
Heraldiek, Spaanse kronen, Hertogenkroon Hertogenkroon De kroon die de adelstand van hertog of hertogin vertegenwoordigd. Bestaande uit een ring van goud met parels en edelstenen, versierd met acht rozetten van acanthusbladeren op punten van hetzelfde materiaal als de basis. De kroon is gelijk aan die van de Grandes de España maar zonder muts.
Heraldiek, Spaanse kronen, Markiezenkroon Markiezenkroon De markiezenkroon vertegenwoordigd deze adelstand. Hij bestaat uit een ring van edel metaal die is versierd met edelstenen, daarboven vier bloemvormige ornamenten en vier acanthusbladeren op punten.
Heraldiek, Spaanse kronen, Gravenkroon Gravenkroon De gravenkroon is de vertegenwoordiger van deze titel. Ze bestaat uit een ring van edelmetaal versierd met edelstenen , met daar bovenop 18 punten van hetzelfde metaal, afgewerkt met parels.
Heraldiek, Spaanse kronen, Burggravenkroon Burggravenkroon Deze kroon vertegenwoordigd deze adelstand, ook hier weer een ring van edel metaal versierd met edelstenen, waarboven vier hoge en vier lage punten afgewerkt met parels.
Heraldiek, Spaanse kronen, Baronnenkroon Baronnenkroon De baronnenkroon is het insigne dat representatief is voor deze adelstitel. Hij bestaat  uit een ring van edelmetaal, geëmailleerd en een parelsnoer dat acht keer  om de ring is gewikkeld, daarop nog acht grote parels.
Heraldiek, Spaanse kronen, Herenkroon Herenkroon De herenkroon is het insigne dat representatief is voor deze adelstitel. We zien dezelfde ring van edelmetaal versierd met edelstenen. Maar nu vier keer omwikkeld met een parelsnoer.
Heraldiek, Spaanse kronen, Edelmannen kroon Edelmannen kroon Dit is de representatie van deze waardigheid.Bestaande uit een ring van edelmetaal bezet met edelstenen.
heraldiek, Spaanse kronen, Kroon van de wapenkoning Kroon van de wapenkoning De wapenkoning is de hoogste ambtenaar belast met de registratie van de blazoens, de vorming van nieuwe, verlengen of handhaven van de wetgeving rond de heraldische onderscheidingen. Hij is ook de onschendbare persoon die zorgt voor de communicatie tussen strijdende partijen.
Heraldiek, Spaanse kronen, Muurkroon Muurkroon La Corona Mural (muurkroon, anders dan de corona cívica) was een gouden kroon die, in de romeinse oudheid, als prijs of onderscheiding uitgereikt werd aan de soldaat die als eerste de stadsmuur beklom en het vaandel op de binnengevallen stad plaatste.
Heraldiek, Spaanse kronen, Marinekroon Marinekroon La Corona Navalis was een onderscheiding die werd uitgereikt aan de Romeinse legioensoldaat die als eerste op het dek van het geënterde schip van de vijand stond. Het is later door de legers van verschillende landen, zoals Chili of Venezuela , overgenomen en wordt ook toegekend aan de eerste soldaat die aan boord van een vijandelijk schip gaat. Het embleem staat in de gevechtsvlag van de Italiaanse marine , en de Britse Koninklijke Marine gebruikt de afbeelding van deze kroon op de insignes van hun schepen. In de loop van de tijd is het een terugkerend heraldisch element geworden dat aanwezig is in tal van schilden van gemeenten en landen, zoals Chili . Het gaat om de marine overwinningen van dat land of als een souvenir van een illustere soldaat van die regio.
Heraldiek, Spaanse kronen, Legerkroon Legerkroon De omheinde Corona Castrense (Legerkroon) was een prijs voor de soldaat die erin slaagde om als eerste het veld van de vijand binnen te dringen. Het is een ring van, normaal gesproken van goud versierd met diverse genagelde punten die een hekwerk voorstellen. In de heraldiek wordt deze kroon in enkele gevallen nog steeds gebruikt.

 

 

 

Leeuw (heraldiek)


……De heraldieke leeuw, zo wordt de geïdealiseerde grafische representatie van de, Panthera leo, die we gebruiken in wapens genoemd. De leeuw wordt gebruikt in het veld van het wapen, als daarbuiten, als versierend of ondersteunend onderdeel, of boven op een helm.

……Traditioneel wordt de leeuw op een ongetemde wijze afgebeeld, wat wil zeggen, met opgeheven klauwen, de rechter poot omhoog en de linker wat lager, de kop wordt en profiel afgebeeld met een open bek en een uit stekende tong, alle vier de poten met gesperde klauwen en de staart uitlopend in de vorm van een kwast. Er zijn echter veel variaties in de positie of dat delen van het lichaam iets anders worden weergegeven dat leidt tot een andere vorm. Ondanks deze verandering van vorm, blijft het in naam wel de generieke ‘Leeuw’, maar wordt dan wel op een aanvullende manier gespecificeerd in de beschrijving van het schild.

De positie

……De klimmende leeuw, dat is de leeuw dat de leeuw die de heraldische schrijvers hebben aangewezen als de generieke heraldische leeuw en dat tevens wordt omschreven als de ‘ware positie‘. dat verklaart gelijk waarom de andere posities of varianten beschreven moeten worden volgens de regels van de heraldiek.

Men onderscheid de volgende soorten leeuwen:

Geknotte leeuw

(león morando)

Leeuw zonder tanden, tong of klauwen

Halve leeuw

(león naciente)

Leeuw waarvan alleen de bovenste helft wordt weergegeven, als schildhoofd, of dwarsbalk. Aan de bovenkant van het schild.
Gaande leeuw
(geluipaarde leeuw)(león passante o león leopardado)
Leeuw die wordt afgebeeld als een lopend dier, met de rechter voorpoot bijna horizontaal gestrekt. Het wordt een luipaard genoemd wanneer de staart over de rug terugdraait en de kop naar de toeschouwer is gericht.
Klimmende leeuw

(león rampante)

Een “klimmende leeuw” is afgebeeld in profiel rechtopstaand met opgeheven voorpoten. De positie van de achterpoten varieert naar gelang van de lokale gebruiken: de leeuw kan op beide achterbenen staan, wijd uit elkaar geplaatst, of op slechts één, met de andere ook verhoogd om aan te vallen; het woord klimmend wordt vaak weggelaten, vooral in het vroege blazoen, omdat dit de meest gebruikelijke positie is van een vleesetende viervoeter;
Staande leeuw

(león parado)

Een staande leeuw heeft alle vier de poten op grond, gewoonlijk met de voorpoten naast elkaar. De houding komt vaker voor op helmen dan op schilden.
Springende leeuw

(león saltante)

Een springende leeuw heeft beide achterpoten op de grond en beide voorpoten samen naast elkaar in de lucht. Dit is een zeer zeldzame positie voor een leeuw, maar wordt ook gebruikt door andere heraldische beesten.
Uitkomende leeuw

(león saliendo)

Halve leeuw die boven een breuklijn uitkomt, of bovenop iets (in dit geval een brug van goud), of op een veld (schild).
Zittende leeuw

(león encogido)

De zittende leeuw zit op z’n heupen, met beide voorpoten naast elkaar op de grond.
Leeuw met gespleten staart

(león con la cola horquillada)

Dit is dan een leeuw met een gespletenstaart, maar in de heraldiek kennen we leeuwen met geknoopte staarten of gekruiste staarten (meerdere vormen) of de staart tussen de benen (laffe leeuw).
Omziende leeuw

(león con la cabeza contornada)

Er is ook nog een aanziende leeuw, (een leeuw die je aankijkt).
Gaande, aanziende, leeuw of luipaard

(león leopardado)

Ook een mix van meerdere vormen of posities is mogelijk.
Lafhartige leeuw

(león cobarde)

Leeuw met staart tussen zijn benen.
Leeuw met gekruiste staart

(león con la cola cruzado)

Leeuw met een gespleten gekruiste staart
Slapende leeuw

(león dormido)

Leeuw met een gespleten gekruiste staart

Naar boven

{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Heráldica|oldid=110750753|datum=20190104|Laatst bijgewerkt=20190421}}
{{Bronvermelding Nederlandstalige Wikipedia|taal=nl|titel=Heraldiek|oldid=52329607|datum=20190104|}}
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Corona (heráldica)|oldid=111219635|datum=20190104|}}
{{Bronvermelding anderstalige Wikipedia|taal=es|titel=Esmalte (heráldica)|oldid=109584868|datum=20190104|}}